محمد حسن خان اعتماد السلطنه
775
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
يازدهم سلطان همايون شاه . دوازدهم سلطان نظام شاه . سيزدهم سلطان محمّد شاه . چهاردهم سلطان محمود شاه . پانزدهم احمد شاه . شانزدهم علاء الدّين شاه ( سلطان ولى اللّه ) . هفدهم شاه كليم اللّه . [ سنهء 935 هجرى - سنهء 1528 مسيحى ] آسيا - شاه طهماسب به جهت نظم خراسان و دفع شرّ و فتنهء جماعت اوزبك از اين مملكت از قزوين با لشكرى جرّار انتهاض نمود و مقدّمهء همين لشكر بود كه در سال قبل زنيش خان را كه از جانب عبيد خان حاكم دامغان بود مقهور و مقتول ساخت . عبيد خان نيز از تمام نواحى ماوراء النهر و كاشغر و تركستان لشكرى جمع كرد كه از زمان خروج چنگيز خان تا اين زمان لشكرى به اين عدّت و كثرت از آب جيحون عبور نكرده بود و اين دو سپاه در ناحيهء روزآباد « 1 » جام خراسان تلاقى نمودند و جنگى بسيار عظيم و خونريز درگرفت بعد از كشش و كوشش بسيار و كشته شدن خلفى بيشمار از جانبين لشكر شاه طهماسب غالب شده عبيد خان و كوجم سلطان و كوچكونچى خان و ساير خانان توران راه فرار پيش گرفتند . گويند در اين جنگ عدد قشون عبيد خان و سپاه اوزبك بيست برابر لشكر شاه طهماسب بوده و چهل نفر از علماى ماوراء النهر را عبيد خان با اردوى خود همراه آورده كه در روز جنگ دعا كنند كه قشون اوزبك بر عساكر قزلباش غلبه نمايند ، از قضا تمام آن چهل نفر در اين قتال مقتول گرديدند . وفات شمس الدّين فخرى . حكومت ميرزا سليمان در بدخشان به فرمان بابر پادشاه . وفات تمراجراجه بيجانگر كه بعد از فوت او پسرش مراج به جاى او به حكومت برقرار شد . هم در اين سال چون چند ماه از جنگ لشكر شاه طهماسب با قشون عبيد خان و خوانين توران گذشت باز عبيد خان لشكر به طرف خراسان فرستاده و خود نيز بر اثر آن لشكر حركت كرده بر سر مشهد مقدّس آمد و اين شهر را متصرّف شد و عساكر شاه طهماسب كه در اين شهر بودند از راه سيستان و كرمان به شيراز آمدند و چيزى نگذشت كه هرات را هم مسخّر نمود و وارد اين بلده شده بر تخت
--> ( 1 ) . احسن التواريخ : عقبهء زيرآباد .